سیاستهای حوزه گوارش باید بر پیشگیری، غربالگری هدفمند و تشخیص زودهنگام متمرکز شود
رئیس انجمن علمی آندوسکوپیهای گوارشی ایران: چهارمین سمینار علمی آندوسکوپیهای پیشرفته دستگاه گوارش با تمرکز بر جدیدترین متدولوژیهای تشخیصی و درمانی برگزار میشود
دکتر کامران باقری لنکرانی، رئیس انجمن علمی آندوسکوپیهای گوارشی ایران و رئیس چهارمین سمینار علمی آندوسکوپیهای پیشرفته دستگاه گوارش، با تأکید بر اهمیت پیشگیری و تشخیص زودهنگام بیماریهای گوارشی گفت: با توجه به بار قابل توجه بیماریهای دستگاه گوارش و تأثیر تشخیص بهموقع بر نتایج درمان، سیاستهای کلان این حوزه باید علاوه بر درمان، به شکل جدیتری بر پیشگیری، شناسایی عوامل خطر، غربالگری هدفمند و تشخیص بیماریها در مراحل اولیه متمرکز شود.
وی اظهار داشت: «تحولات جمعیتی، تغییر سبک زندگی و افزایش برخی عوامل خطر، ضرورت بازنگری مستمر در برنامههای پیشگیری و تشخیص بیماریهای گوارشی را دوچندان کرده است. امروز باید تلاش کنیم افراد در معرض خطر را زودتر شناسایی کنیم و با استفاده از روشهای علمی و مبتنی بر شواهد، مسیر مناسبی برای غربالگری، تشخیص، درمان و پیگیری آنان فراهم آوریم.»
دکتر لنکرانی با اشاره به اهمیت غربالگری در حوزه بیماریهای گوارشی افزود: «غربالگری را نباید صرفاً به انجام یک آزمایش یا پروسیجر محدود کرد. یک برنامه موفق غربالگری نیازمند شناسایی صحیح جمعیت هدف، ارزیابی عوامل خطر، انتخاب روش مناسب، دسترسی به امکانات تشخیصی و در نهایت وجود مسیر مشخص برای درمان و پیگیری بیماران است. به همین دلیل، نگاه ما به غربالگری باید یک نگاه جامع و مبتنی بر نظام ارائه خدمات سلامت باشد.»
آندوسکوپی؛ حلقه مهم تشخیص زودهنگام و درمان
رئیس انجمن علمی آندوسکوپیهای گوارشی ایران، نقش آندوسکوپی را در این مسیر بسیار مهم دانست و گفت: «آندوسکوپی طی سالهای اخیر تحولات قابل توجهی را تجربه کرده و دیگر صرفاً یک ابزار تشخیصی محسوب نمیشود. توسعه فناوریهای تصویربرداری، افزایش دقت در شناسایی ضایعات و پیشرفت روشهای مداخلهای سبب شده است که آندوسکوپی در بسیاری از موارد، از مرحله تشخیص تا درمان، نقش تعیینکنندهای داشته باشد.»
وی ادامه داد: «امروز با بهرهگیری از تکنیکهای پیشرفته میتوان بسیاری از ضایعات را در مراحل زودتر و با دقت بیشتری شناسایی کرد و در موارد منتخب، درمانهای کمتهاجمی آندوسکوپیک را جایگزین روشهای تهاجمیتر کرد. البته استفاده از هر فناوری و تکنیک جدید باید بر اساس شواهد علمی، انتخاب صحیح بیمار، رعایت استانداردهای ایمنی و آموزش مناسب پزشکان صورت گیرد.»
طراحی سمینار بر اساس جدیدترین متدولوژیهای تشخیصی و درمانی
دکتر لنکرانی با اشاره به رویکرد علمی چهارمین سمینار علمی آندوسکوپیهای پیشرفته دستگاه گوارش گفت: «با همین نگاه، تلاش شده است برنامه علمی این دوره بر اساس جدیدترین متدولوژیها، دستاوردها و رویکردهای تشخیصی و درمانی حوزه آندوسکوپی دستگاه گوارش طراحی و پیادهسازی شود.»
وی افزود: «هدف ما این است که برنامه علمی سمینار صرفاً به معرفی تکنیکهای جدید محدود نباشد، بلکه متخصصان بتوانند با جایگاه صحیح هر روش در فرآیند پیشگیری، تشخیص و درمان آشنا شوند. انتخاب مناسب بیمار، تشخیص زودهنگام ضایعات، کیفیت انجام آندوسکوپی، روشهای نوین درمانی و مدیریت صحیح بیماران، مجموعهای بههمپیوسته است که باید در آموزشهای تخصصی مورد توجه قرار گیرد.»
کیفیت آندوسکوپی، شرط موفقیت برنامههای غربالگری
رئیس چهارمین سمینار علمی آندوسکوپیهای پیشرفته دستگاه گوارش، ارتقای کیفیت خدمات را یکی دیگر از اولویتهای مهم دانست و گفت: «اگر بخواهیم برنامههای غربالگری و تشخیص زودهنگام در کشور اثربخش باشند، در کنار توسعه دسترسی باید به کیفیت آندوسکوپی، استانداردسازی پروسیجرها، آموزش مستمر متخصصان و استفاده صحیح از فناوریهای نوین نیز توجه کنیم.»
وی افزود: «آموزش مداوم در رشتهای مانند آندوسکوپی اهمیت ویژهای دارد؛ چرا که فناوریها، تجهیزات و روشهای تشخیصی و درمانی با سرعت زیادی در حال تحول هستند. انجمنهای علمی وظیفه دارند زمینه انتقال این دانش و تجربه را فراهم کرده و به نزدیک شدن عملکرد حرفهای به استانداردها و شواهد علمی روز کمک کنند.»
انجمنهای علمی؛ حلقه اتصال دانش روز و نیازهای نظام سلامت
دکتر لنکرانی با اشاره به نقش انجمنهای علمی اظهار داشت: «انجمنهای علمی میتوانند حلقه اتصال میان دانش روز، تجربه متخصصان و نیازهای واقعی نظام سلامت باشند. برگزاری رویدادهای علمی، تدوین و ترویج استانداردها، آموزش پزشکان و فراهم کردن زمینه تبادل تجربه میان استادان و نسل جوان متخصصان، میتواند در ارتقای کیفیت خدمات سلامت تأثیرگذار باشد.»
وی تأکید کرد: «در برنامهریزیهای آموزشی باید به این پرسش پاسخ دهیم که یک دستاورد علمی یا فناوری جدید چگونه میتواند به تشخیص دقیقتر، درمان مؤثرتر، کاهش اقدامات غیرضروری و ارتقای ایمنی و کیفیت خدمات برای بیمار منجر شود. فناوری زمانی ارزشمند است که در جایگاه صحیح و بر اساس شواهد مورد استفاده قرار گیرد.»
دکتر لنکرانی در پایان خاطرنشان کرد: «چهارمین سمینار علمی آندوسکوپیهای پیشرفته دستگاه گوارش با همین رویکرد طراحی شده است؛ یعنی ایجاد پیوند میان سیاستهای کلان پیشگیری و غربالگری بیماریهای گوارشی، تشخیص زودهنگام، ارتقای کیفیت آندوسکوپی و انتقال جدیدترین متدولوژیهای تشخیصی و درمانی به جامعه تخصصی کشور.»
وی افزود: «هدف نهایی ما از توسعه دانش و فناوری در حوزه آندوسکوپی، صرفاً انجام تکنیکهای پیچیدهتر نیست؛ بلکه باید بتوانیم با پیشگیری مؤثرتر، تشخیص بهموقعتر و درمان علمی و استاندارد، به کاهش بار بیماریهای گوارشی و ارتقای سلامت جامعه کمک کنیم.»
فعالیتهای نوآورانه دکتر علویان در آموزش و مدیریت کبد چرب متابولیک
دکتر سید موید علویان، رئیس انجمن مطالعات بیماریهای کبدی ایران و رئیس دوازدهمین سمینار هپاتیت تهران
با افزایش شیوع چاقی، سندرم متابولیک، دیابت و بیماری کبد چرب متابولیک (MASLD)، مدیریت این بیماریها دیگر نمیتواند صرفاً به ویزیت پزشکی و تجویز دارو محدود شود. تغییر سبک زندگی، افزایش فعالیت بدنی، آموزش بیمار و خانواده و انتقال مفاهیم سلامت به زبان قابل فهم برای جامعه، بخش مهمی از این مسیر است.
بر همین اساس، دکتر سید موید علویان مجموعهای از فعالیتهای آموزشی، فرهنگی و اجتماعی را با هدف ایجاد ارتباط میان پزشکی، سبک زندگی، هنر و آموزش عمومی دنبال کرده است. سه محور اصلی این فعالیتها عبارتاند از:
راهاندازی باشگاه ورزشی آرمان؛ از توصیه به ورزش تا اجرای عملی آن
یکی از چالشهای بیماران مبتلا به کبد چرب متابولیک و سایر اختلالات متابولیک این است که توصیه «بیشتر ورزش کنید» معمولاً بهتنهایی برای ایجاد تغییر پایدار کافی نیست. ایده باشگاه ورزشی آرمان با هدف تبدیل توصیه پزشکی به یک برنامه عملی و قابل پیگیری شکل گرفته است.
در این رویکرد، فضای ورزشی در ارتباط با بیمارستان و تیم درمان قرار میگیرد تا بیماران متابولیک بتوانند متناسب با شرایط خود، فعالیت بدنی منظم و هدفمند داشته باشند. این مجموعه میتواند علاوه بر تمرینات ورزشی، بستری برای آموزش سبک زندگی سالم، تغذیه، کنترل وزن، افزایش فعالیت بدنی و پیگیری پیشرفت بیماران باشد.
هدف اصلی آن است که بیمار پس از دریافت توصیه پزشکی، برای اجرای آن نیز مسیر مشخصی در اختیار داشته باشد. به این ترتیب، ورزش از یک توصیه کلی به بخشی عملی از برنامه مدیریت بیماری تبدیل میشود.
ایده محوری: «از نسخه ورزش تا اجرای ورزش»
ورود به سینما و تولید محتوای تصویری با همکاری کارگردانان مطرح
دومین محور، استفاده از ظرفیت سینما، فیلم و روایت تصویری برای انتقال پیامهای سلامت است. بسیاری از مفاهیم مربوط به چاقی، کبد چرب، تغذیه ناسالم، کمتحرکی و رفتارهای پرخطر، وقتی در قالب داستان و شخصیتهای قابل لمس ارائه شوند، میتوانند ارتباط بیشتری با مخاطب برقرار کنند.
در این راستا، همکاری با کارگردانان و چهرههای مطرح حوزه فیلمسازی کشور با هدف تولید آثار داستانی، فیلم کوتاه، کلیپ و محتوای تصویری سلامتمحور مورد توجه قرار گرفته است. در این رویکرد قرار نیست فیلم به یک سخنرانی پزشکی تبدیل شود؛ بلکه پیام سلامت در دل داستان، طنز، شخصیت و موقعیتهای روزمره زندگی قرار میگیرد.
موضوعاتی مانند تغذیه سالم، فستفود، چاقی، فعالیت بدنی، کبد چرب، مسئولیت فردی در برابر سلامت و نقش خانواده میتوانند در قالب داستانهای جذاب به جامعه منتقل شوند.
ایده محوری: «سلامت را فقط توضیح ندهیم؛ آن را روایت کنیم.»
داستانهای رایان؛ آموزش سلامت به زبان ساده، کمیک و انیمیشن
سومین فعالیت، طراحی و توسعه مجموعه کتابهای آموزشی «داستانهای رایان» است. هدف این مجموعه، سادهسازی مفاهیم پزشکی و سلامت و تبدیل آنها به داستانهایی جذاب، طنزآمیز و قابل فهم برای کودکان، نوجوانان و خانوادههاست.
در این مجموعه، رایان بهعنوان شخصیت محوری داستان در موقعیتهای روزمره قرار میگیرد و از طریق تجربه، اشتباه، گفتوگو و ماجرا با مفاهیم سلامت آشنا میشود. برخی از عناوین این مجموعه، از جمله «دادگاه فستفود»، با استفاده از زبان داستانی به موضوعاتی مانند انتخاب غذایی، سبک زندگی و رفتارهای مرتبط با سلامت میپردازند.
مرحله بعدی این پروژه، فراتر رفتن از کتاب و تبدیل داستانهای رایان به انیمیشن، کمیک دیجیتال و محتوای ویدئویی کوتاه است. این کار امکان دسترسی گستردهتر کودکان و خانوادهها به آموزش سلامت را در مدرسه، خانه و فضای مجازی فراهم میکند.
ایده محوری: «آموزش امروز کودک، پیشگیری از بیماری متابولیک فرداست.»
از بیمارستان تا جامعه؛ یک مسیر مشترک برای ارتقای سلامت
در مجموع، این سه فعالیت یک مسیر مشترک را دنبال میکنند: باشگاه آرمان، سلامت را به رفتار تبدیل میکند؛ سینما، سلامت را روایت میکند؛ و داستانهای رایان، سلامت را از سنین پایین آموزش میدهد.
در چنین الگویی، مبارزه با کبد چرب متابولیک فقط در مطب و بیمارستان اتفاق نمیافتد، بلکه از ورزش و خانواده تا کتاب، مدرسه، سینما و انیمیشن امتداد پیدا میکند.
دکتر طبائیان: بیش از ۱۸۰۰ پزشک در یکی از بزرگترین رویدادهای علمی گوارش، کبد و آندوسکوپی کشور گردهم میآیند
معاون آموزشی سازمان نظام پزشکی ایران: حضور بیش از ۲۸۰ سخنران، برگزاری بیش از ۲۰ کارگاه تخصصی، بهرهگیری از فناوریهای نوین و تقدیر از پیشکسوتان و برگزیدگان علمی از ویژگیهای این دوره است
دکتر سید امیرپاشا طبائیان، دبیر انجمن علمی آندوسکوپیهای گوارشی ایران، دبیر انجمن مطالعات بیماریهای کبدی ایران و معاون آموزشی سازمان نظام پزشکی ایران، از برگزاری همزمان سه رویداد بزرگ علمی در حوزه گوارش، کبد و آندوسکوپی خبر داد و گفت: دوازدهمین همایش هپاتیت تهران، چهارمین سمینار علمی آندوسکوپیهای پیشرفته دستگاه گوارش و پنجمین کنفرانس جامع گوارش و کبد با مشارکت گسترده استادان، متخصصان، پژوهشگران و پزشکان از سراسر کشور برگزار میشود.
وی با اشاره به سابقه برگزاری سالانه این رویدادها اظهار داشت: «این همایشها طی سالهای گذشته به یکی از مهمترین گردهماییهای علمی و آموزشی حوزه گوارش، کبد و آندوسکوپی کشور تبدیل شدهاند و در دوره امسال نیز بیش از ۲۸۰ نفر از استادان، صاحبنظران و سخنرانان دانشگاهها و مراکز علمی سراسر کشور در طراحی و اجرای برنامههای علمی مشارکت دارند.»
طبائیان افزود: «استقبال جامعه پزشکی از این دوره بسیار قابل توجه بوده و بیش از ۱۸۰۰ نفر از همکاران پزشک در بخشهای مختلف این رویداد علمی ثبتنام و مشارکت داشتهاند. این میزان حضور در کنار تنوع برنامههای علمی و آموزشی، نشاندهنده ظرفیت ارزشمند انجمنهای علمی و جامعه پزشکی کشور برای توسعه آموزشهای تخصصی و فوقتخصصی است.»
بیش از ۲۰ کارگاه تخصصی؛ از آموزش مهارتمحور تا هوش مصنوعی
دکتر طبائیان یکی از ویژگیهای مهم این دوره را توجه ویژه به آموزشهای کاربردی و مهارتمحور عنوان کرد و گفت: «در کنار برنامه اصلی همایشها، بیش از ۲۰ کارگاه تخصصی و فوقتخصصی پیشبینی شده است که با تمرکز بر نیازهای روز جامعه پزشکی، انتقال مهارت، بررسی چالشهای بالینی و آشنایی با روشها و فناوریهای جدید برگزار میشوند.»
وی افزود: «بهرهگیری از فناوریهای نوین و ظرفیتهای هوش مصنوعی (AI) نیز در بخشهایی از برنامههای آموزشی مورد توجه قرار گرفته است. آموزش پزشکی امروز در حال تجربه تحولات جدی است و باید بتوانیم ضمن حفظ اصول علمی، از ابزارها و فناوریهای جدید برای افزایش کیفیت و اثربخشی آموزش استفاده کنیم.»
طبائیان ادامه داد: «هدف ما این است که چنین رویدادهایی صرفاً محلی برای ارائه سخنرانی نباشند؛ بلکه فضایی برای یادگیری تعاملی، آموزش مهارتهای عملی، انتقال تجربه استادان، گفتوگوی علمی و آشنایی با جدیدترین دستاوردهای علمی و آموزشی کشور و جهان فراهم کنند.»
تکریم پیشکسوتان؛ پاسداشت سرمایههای علمی گوارش و کبد کشور
معاون آموزشی سازمان نظام پزشکی ایران با اشاره به برنامه ویژه مراسم افتتاحیه گفت: «یکی از بخشهای مهم افتتاحیه امسال، تجلیل و تقدیر از استادان پیشکسوت حوزه گوارش و کبد کشور است؛ استادانی که بخش مهمی از توسعه علمی، تربیت نسلهای مختلف متخصصان و شکلگیری ظرفیتهای امروز این حوزه مرهون سالها فعالیت علمی و آموزشی آنان است.»
وی افزود: «در کنار توجه به فناوری و دستاوردهای جدید، نباید فراموش کنیم که توسعه علمی بر بستری از تجربه و تلاش نسلهای پیشین شکل گرفته است. تکریم پیشکسوتان برای ما تنها یک برنامه تشریفاتی نیست، بلکه بیانگر احترام به تاریخ علمی این رشته و الگوسازی برای نسل جوان جامعه پزشکی است.»
اهدای جوایز مسابقه نقاشی و برگزیدگان مسابقه «روشنا»
دکتر طبائیان از تقدیر برگزیدگان بخشهای علمی و فرهنگی در مراسم افتتاحیه نیز خبر داد و گفت: «در این مراسم از برگزیدگان مسابقه نقاشی نیز تقدیر خواهد شد. تلاش کردهایم در کنار برنامههای تخصصی، ظرفیت هنر و فعالیتهای فرهنگی را نیز برای ایجاد ارتباط گستردهتر میان سلامت، پزشک و جامعه مورد توجه قرار دهیم.»
وی ادامه داد: «یکی دیگر از بخشهای ویژه افتتاحیه، معرفی و تقدیر از برگزیدگان مسابقه «روشنا» است؛ مسابقهای علمی که با محوریت ارائه برترین پروسیجرها و اقدامات آندوسکوپی پیشرفته برگزار شده است. آثار و پروسیجرهای ارسالشده پس از بررسی و داوری علمی ارزیابی شدهاند و در نهایت سه نفر از برگزیدگان این رقابت علمی معرفی و جوایز آنان در مراسم اهدا خواهد شد.»
طبائیان افزود: «هدف از طراحی چنین رقابتهایی، ایجاد انگیزه برای ارائه تجربیات ارزشمند بالینی، به اشتراکگذاری تکنیکهای پیشرفته، ارتقای کیفیت علمی و فراهم کردن فضای رقابت سالم و سازنده میان همکاران است.»
تقدیر از فلوهای برتر به یاد دو استاد فقید
دکتر طبائیان همچنین از برنامه ویژه اختتامیه برای تقدیر از فلوهای برتر گوارش و کبد خبر داد و اظهار داشت: «توجه به پزشکان جوان و نسل آینده متخصصان، یکی از محور های مورد تأکید ما در برنامههای آموزشی است. به همین منظور، یک رقابت علمی و آزمون تخصصی برای فلوهای گوارش و کبد برگزار شده و در مراسم اختتامیه از چهار فلوی برگزیده گوارش و کبد که بالاترین نتایج را در این ارزیابی علمی کسب کردهاند، تقدیر خواهد شد.»
وی افزود: «این بخش از برنامه به یاد زندهیاد دکتر احمد حرمتی و زندهیاد دکتر سید علیرضا تقوی برگزار میشود و به چهار برگزیده، جوایز و لوحهای تقدیر اهدا خواهد شد. نام و یاد استادانی که در آموزش و تربیت نسلهای مختلف پزشکان نقش داشتهاند، باید در مسیر آموزش نسلهای آینده نیز زنده بماند.»
آموزش مداوم؛ ضرورتی برای نظام سلامت
معاون آموزشی سازمان نظام پزشکی ایران، آموزش مداوم جامعه پزشکی را یکی از ارکان ارتقای کیفیت خدمات سلامت دانست و گفت: «با توجه به سرعت تولید دانش و ظهور روشهای تشخیصی و درمانی جدید، آموزش پزشک با پایان دوران دانشگاه متوقف نمیشود. بهروز ماندن و یادگیری مستمر یک ضرورت حرفهای است و انجمنهای علمی در کنار دانشگاهها و سازمان نظام پزشکی نقش مهمی در تحقق این هدف دارند.»
وی همچنین حضور پیشکسوتان در کنار پزشکان جوان را از ویژگیهای ارزشمند این گردهمایی دانست و افزود: «وقتی تجربه استادان پیشکسوت، دانش روز، فناوریهای جدید و انگیزه نسل جوان در یک محیط علمی کنار یکدیگر قرار میگیرند، فرصت ارزشمندی برای انتقال تجربه و توسعه آموزش تخصصی ایجاد میشود.»
دکتر طبائیان در پایان خاطرنشان کرد: «حضور بیش از ۱۸۰۰ نفر از همکاران پزشک، مشارکت بیش از ۲۸۰ سخنران، برگزاری بیش از ۲۰ کارگاه تخصصی، استفاده از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی، تکریم استادان پیشکسوت و تقدیر از برگزیدگان علمی، هنری و فلوهای جوان، بخشهای مختلف این رویداد را تشکیل میدهند.»
وی تأکید کرد: «تلاش ما بر این است که در کنار ارائه جدیدترین دانش پزشکی، سه نسل را در کنار یکدیگر قرار دهیم؛ تجربه و میراث علمی پیشکسوتان، توانمندی استادان امروز و انگیزه و استعداد پزشکان جوان. معتقدیم آینده آموزش پزشکی کشور از همین پیوند میان تجربه، دانش، نوآوری و نسل جوان شکل خواهد گرفت.»
